loader

Hotel Guttmanna

Ul.Gliwicka 34.

Ludwig Guttmann

Sir Ludwig Guttmann, światowej sławy neurochirurg i twórca  ruchu paraolimpijskiego, urodził się 3 lipca 1899 r. w Toszku (Tost). Ojciec przyszłego lekarza, Bernhard, był kupcem i właścicielem hotelu, który mieścił się w tym budynku. Rodzina Guttmann należała do społeczności żydowskiej. W1902 r. Guttmann sprzedał hotel i przeniósł się z rodziną do Królewskiej Huty (Königshütte), tam Ludwig ukończył gimnazjum, zdał maturę orza pracował jako sanitariusz w szpitalu górniczym. W 1918 r. rozpoczął studia medyczne we Wrocławiu, a następnie we Freiburgu, w 1924 r., uzyskał tytuł doktora nauk medycznych. W 1928 r. podjął pracę jako neurochirurg w klinice w Hamburgu, a w 1930 r. habilitował się na Uniwersytecie we Wrocławiu i kierował Szpitalem Żydowskim w tym mieście. W marcu 1939 r. dr Guttmann wraz z żoną i dziećmi wyjechał do Anglii, tam pracował w Szpitalu Radcliffe w Oxfordzie. W 1943 r. został kierownikiem nowo utworzonego Centrum Urazów Kręgosłupa w Stoke Madeville, gdzie stosował nowatorskie metody leczenia i rehabilitacji. W 1948 r. dr Guttmann, zwany przez pacjentów i personel medyczny "Poppa"(tata), zorganizował w Stoke Madeville zawody sportowe dla 16 weteranów wojennych na wózkach. W 1960 r. w Rzymie odbyły się pierwsze Igrzyska Paraolimpijskie. W1966 r. Królowa Elżbieta II nadała dr Ludwigowi Guttmannowi tytuł szlachecki – sir. Dr Guttmann zmarł 18 marca 1980 r. w Aylesbury. W Toszku, od roku 2016, odbywają się co dwa lata międzynarodowe  konferencje na temat sportu i medycyny, dziedzin, które połączył sir  Guttmann. Władze miasta uczciły wielkiego lekarza nadając jego imię jednej z ulic w Toszku.

Bibliografia

Musielok J., Doktor Ludwig Guttmann – życie, dzieło, dziedzictwo, Rocznik Toszecki nr 1., Toszek, 2017

www.turystyka.toszek.pl [dostęp: 16.03.2019]

Tablica pamiątkowa

 W budynku przy ul. Gliwickiej 34. znajduje się obecnie m.in. Bank Spółdzielczy,  na jego elewacji widnieje pamiątkowa tablica informująca, że mieściła się tutaj komenda toszecko- gliwickiego oddziału w czasie powstań śląskich (w latach 1919 -1921 r.) oraz Polski Komisariat Plebiscytowy. Tablica została  ufundowana przez harcerzy i odsołonięta 3 maja 1966 r.

W okresie powstań śląskich w Toszku  działała Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska (POW), jej komendantem był  kupiec Władysław Wróblewski. W październiku 1920 r. połączyła się z Gliwicką POW. Z ochotników uformowano batalion (baon) stanowiący część pułku toszecko – gliwickiego. Miasto było szturmowne przez powstańców w lipcu 1920 r. (II powstanie), porządek przywrócili żołnierze włoscy z Opola. Niemieccy mieszkańcy Toszka powołali do życia Związek Niemieckich Górnoślązaków, przewodniczącym miejscowego koła został radca sanitarny dr Rosner. Na czele niemieckiego podkomisariatu plebiscytowego stanął Richard Kozubek. W mieście utworzono patrol złożony z 3 Niemców i 3 Polaków z zadaniem zabezpieczenia pokoju - Apo (Abstimmungpolizei).  Na czas plebisctu w mieście stacjonował oddział wojsk francuskich. Wyniki Plebiscytu  w Toszku (20 marca 1921): uprawninych do głosowania 1660, 218 głosów za Polską i 1348 za Niemcami. W III powstaniu, maj 1921 r., toszeccy powstańcy opanowali miasto, zajęli ratusz i powołali nowego burmistrza Teodora Titza.

Bibliografia:

Encyklopedia Powstań Śląskich, Opole 1982

Chrząszcz J., Kozubek R., Historia miast Pyskowice i Toszek, Pyskowice,1994