loader

Szkoła w Kotulinie

Kościół św. Michała Archanioła i pałac

Kościół parafialny św. Michała Archanioła należy do dekanatu ujazdowskiego w dziecezji opolskiej.

W 1903 roku został rozbudowany przez ks. Pawlitzkiego i poświęcony przez dziekana toszeckiego  ks. Stanisława Lebeka, ze starego kościoła zachowano tylko zachodnią część. Kościół konsekrował ks. biskup Karol Augustin 13 czerwca 1915 roku.

Wioski Kotulin Wielki i Kotulin Mały po raz pierwszy wymienia dokument lokacyjny dla Poniszowic z 20 stycznia 1257 r. Kotulin Mały (Parvo Kottulin) położony był obok Kotulina Wielkiego (Magno Kottulin).  W obu miejscowościach istniały kościoły, należące do archiprezbiteriatu toszeckiego.

Pierwsza informacja o kościele w Kotulinie pochodzi z  dokumentu z 1285 r, w którym jako świadek występuje proboszcz Alexy z Chotulin. W 1502 r. po raz ostatni zostaje wymieniony samodzielny kościół pw. Wszystkich Świętych w Kotulinie Małym, później parafia została złączona z parafią w Kotulinie Wielkim. W latach 1560-1628 kościół był w rękach protestantów.

Z Kotulina wywodzi się hrabiowska rodzina Kottulinskich.  Prekursorem rodu był  zapewne załżyciel osady Januzjusz (Janusz). Przedstawiciele tego rodu występują jako świadkowie w dokumentach książęcych z XIV w. Z czasem ród rozrastał się na liczne linie i domy, m.in. linia górnośląska, dolnośląska, morawsko – opawska.

W latach 1648 – 1890 Kotulin należał do dóbr  toszecko -pyskowickich. Właścicielami Kotulina była m.in. rodzina Colonna w latach 1648 -1707,  hrabia Peterswaldski (1707 – 1718) oraz rodzina Kottulinskich. Hrabia Franz Carl Kottulinski, wywodzący się z linii morawsko – opawskiej z Krzyżkowic, kupił te dobra  za 120 000 guldenów i władał nimi aż do śmierci w 1748 r. Jego syn  w 1759 r., sprzedał  dobra toszecko  - pyskowickie hrabiemu  Posadowski. W 1890 r. Kotulin Wielki i Mały, Proboszczowice, Ligota Toszecka i Skały kupił Hugo von Hohenlohe, pan na zamku w Sławięcicach. Rodzina  Hohenohe była właścicielem majątku w Kotulinie do 1933 r. 27 stycznia 1933 r. Bauernsiedlungsgesellschaft z Berlina kupił dobra od księcia Augusta von Hohenlohe i rozpoczął się akcja tworzenia nowych gospodarstw zasiedlanych nowymi osadnikami.

 

Pałac

 

W 1873 r. hrabia Arnold Guradze przebudował  pałac w stylu neogotyckim według projektu  znanego na Śląsku architekta Karla Lüdecke. Był to budynek piętrowy z poddaszem  i ryzalitem ze schodkowymi szczytami, na jego szczycie umieszczono choragiewkę z datą budowy. Narożniki ryzalitu zostały ujęte kolumienkami zwieńczonymi latarniami. Pałac otaczał piękny park w stylu angielskim. W latach 1890 – 1933 pałac był własnością rodu Hohenlohe, później został przejęty przez państwo i mieścił się w nim Arbeitsdienstlager. W 1945 r. został ograbiony i spalony przez wojska radzieckie. Staraniem mieszkańców i pierwszego kierownika szkoły Józefa Dziury  odbudowano i adaptowano dawny pałac na budynek szkolny. Od 1948 roku w pałacu mieści się szkoła podstawowa.

Bibliografia

Grochla B., Grochla M., Historia oraz dziedzictwo kulturowe Kotulina i okolic, Kotulin 2014.

Grochla B., Grochla M., Szkoła Podstawowa w Kotulinie – historia i współczesność, Rocznik Toszecki, nr 2., Toszek 2018.

Górecki P., Archiprezbiteriat toszecki w latach 1618 -1740, Gliwice 2009.

Parki i dwory powiatu gliwickiego, Starostwo Powiatowe w Gliwicach.

www.kotulin.opoka.opole.org.pl [dostęp: 23.03.2019].

Adres: Kotulin ul. Gliwicka 13